Açıklayıcı karşılık: halatı dolgu, katranlı bez ve sık sarımla kaplama
Halatın kolları arasını ince iple doldurup üstünü katranlı bez şeritle sarar ve en üste sık bir spunyarn sargısı geçirerek halatı sürtünmeye ve ıslaklığa karşı korur.
Halatı gergin tut; kolların arasındaki oluklara halatın bükümü yönünde spunyarn ya da ince halat yatırarak boşlukları doldur ve uçlarını bağla (worming).
Katranlı eski bez şeritlerini (5–8 cm genişlikte) halatın bükümü yönünde, düzgün sarmal turlarla halatın üstüne sar (parcelling).
Sargı ipinin (spunyarn) ucunu halat boyunca yatır ve ilk iki üç sarımın altında kalacak biçimde sarmaya başla.
İpi serving mallet'in gövdesine ve sapına birkaç tur dolayarak tokmağı halata daya; böylece ip gergin çıkar.
Tokmağı sapından tutup halatın çevresinde döndür ve sarımları halatın bükümüne ters yönde, birbirine bitişik ve gergin diz; bir yardımcı ip yumağını tokmağın biraz önünde halatın çevresinde dolaştırsın.
Sona birkaç tur kala sarımları elle at, ipin ucunu son sarımların altından geçirip sıkıca çek ve kes.
Sabit donanımı ve sürtünmeye açık halatları ıslaklığa ve aşınmaya karşı korumak.
Ne zaman
Bilinmiyor; kaynaklarda bir tarih geçmiyor. Brady'nin kitabında (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) anlatılır.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Smyth (1867) 'service' sözcüğünü sargı tahtası ya da tokmakla halata sarılan spunyarn için kullanır; 'worm' kolların arasına sarmal ip yatırmak, 'parcel' katranlı bez sarmaktır.
Hikâyesi
Worming, parcelling ve serving, yelkenli gemilerde sabit donanımı korumanın üç aşamasıdır: halatın kolları arası doldurulur, üstü katranlı bezle sarılır, en üste sık bir sargı geçirilir. Brady'nin The Kedge-Anchor'u (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) dolgunun halatı güçlendirdiğini ve yüzeyini bez sarmak için düzgün ve yuvarlak yaptığını, sargının 'serving mallet' denen oluklu tahta tokmakla geçirildiğini anlatır. Admiralty'nin 1915 baskılı elkitabı bütün sabit donanımın ve sürtünmeye açık her halatın sarıldığını yazar ve kuralı kısa bir beyitle verir: dolgu ile bez halatın bükümü yönünde, sargı ise ters yönde gider; aynı beyit Hasluck'un 1907 tarihli derlemesinde de geçer. Brady ise sargının altında çürümüş halatlar gördüğünü, gerekmedikçe donanıma sargı yapılmamasını öğütler.
Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.
Nerede kullanılmaz
Sık sık kurutulması ve gözden geçirilmesi gereken halatta; Brady sargının altında çürüyen halatlar gördüğünü, gerekmedikçe donanıma sargı yapılmamasını yazar.
Zaafı
Su sargının altına girerse halat görünmeden çürüyebilir; Brady bu yüzden baştaki çarmıkta çıkarılıp halatın kurutulabildiği bir hasırı (sword mat) yeğler.