Serving (worm, parcel and serve) EN

Sarma

Serving (worm, parcel and serve)

Açıklayıcı karşılık: halatı dolgu, katranlı bez ve sık sarımla kaplama

Halatın kolları arasını ince iple doldurup üstünü katranlı bez şeritle sarar ve en üste sık bir spunyarn sargısı geçirerek halatı sürtünmeye ve ıslaklığa karşı korur.

Orta ABoK 3337, 3340, 3342 Denizcilik ve yelken

Bu bağın animasyonu ve deneme alanı henüz hazır değil. Şimdilik hazır olanlar: Düğüm (Overhand knot), Kropi bağı (Figure-eight knot), Çift düğüm (Double overhand knot), Stevedore knot, Ashley's stopper knot, Heaving line knot, Monkey's fist, Slip knot, Sancak bağı (Sheet bend), Çifte sancak bağı (Double sheet bend), Yoma bağı (Carrick bend), Balıkçı bağı (Fisherman's knot), Çift balıkçı düğümü (Double fisherman's knot), Perlon düğümü (Water knot), Açık sekizli (Flemish bend (figure-eight bend)), Offset overhand bend, Zeppelin bağı (Zeppelin bend), Hunter's bend, Butterfly bend, Beden bağı (Blood knot (barrel knot)), Albright special, Nail knot, Harness bend, Heaving line bend, Racking bend, Reever knot, Simple Simon over, Beer knot, Adjustable bend, İzbarço bağı (Bowline), Çift dolamalı izbarço (Double bowline), Water bowline, Doblin izbarço bağı (Bowline on a bight), Spanish bowline, Yosemite bowline, Cowboy bowline, Sugalı izbarço (Running bowline), Eskimo bowline, Kapalı sekizli düğümü (Figure-eight loop), Directional figure eight, Çift kulak sekizli düğümü (Double figure-eight loop), Figure-of-nine loop, Kelebek (Alpine butterfly loop), Kör düğüm (Overhand loop), Angler's loop (perfection loop), Dropper loop, Farmer's loop, Artillery loop (manharness knot), Fireman's chair knot, Honda knot, Zeppelin loop, Bimini twist, Kazık bağı (Clove hitch), Foralı kazık bağı (Slipped clove hitch), İnek kazığı (Cow hitch (lark's head)), Mezevolta (Half hitch), Two half-hitches, Anele bağı (Round turn and two half-hitches), Demir bağı (Anchor bend (fisherman's bend)), Dülger bağı (Timber hitch), Voltalı dülger bağı (Killick hitch), Çifte kazık bağı (Rolling hitch), Magnus hitch, Gerdirme bağı (Taut-line hitch), Buntline hitch, Koç boynuzuna volta (Cleat hitch), Hızlı düğüm (Highwayman's hitch), Tumble hitch, Mooring hitch, Halter hitch, Iskarmoz bağı (Pile hitch), Constrictor knot, Strangle knot, Trucker's hitch, Siberian hitch, Kavela bağı (Marlinespike hitch), Pipe hitch, Düğümsüz (Tensionless hitch), Yarımkazık düğümü (Munter hitch), Cat's paw, Ground-line hitch, Becket hitch, Kandilisa bağı (Halyard bend), Lobster buoy hitch, Barrel hitch, Bale sling hitch, Swing hitch, Prusik düğümü (Prusik knot), Klemheist (Klemheist knot), Bachman düğümü (Bachmann knot), Autoblock (French prusik), Blake's hitch, Distel hitch, Adjustable grip hitch, Camadan bağı (Reef knot (square knot)), Granny knot, Thief knot, Miller's knot, Packer's knot, Boa knot, Transom knot, Çürük bağı (Sheepshank), Chain sinnet, Square lashing, Diagonal lashing, Shear lashing, Gizli piyan bağı (Common whipping), Sailmaker's whipping, Improved clinch knot, Palomar knot, Uni knot, Trilene knot, Arbor knot, Turle knot, Turk's head knot, Carrick mat, Wall and crown knot, Filador cevizi (Matthew Walker knot), Diamond knot, Chinese button knot, Celtic button knot, Pan Chang knot, Good luck knot, True lover's knot, Friendship knot.

Nasıl atılır

  1. Halatı gergin tut; kolların arasındaki oluklara halatın bükümü yönünde spunyarn ya da ince halat yatırarak boşlukları doldur ve uçlarını bağla (worming).
  2. Katranlı eski bez şeritlerini (5–8 cm genişlikte) halatın bükümü yönünde, düzgün sarmal turlarla halatın üstüne sar (parcelling).
  3. Sargı ipinin (spunyarn) ucunu halat boyunca yatır ve ilk iki üç sarımın altında kalacak biçimde sarmaya başla.
  4. İpi serving mallet'in gövdesine ve sapına birkaç tur dolayarak tokmağı halata daya; böylece ip gergin çıkar.
  5. Tokmağı sapından tutup halatın çevresinde döndür ve sarımları halatın bükümüne ters yönde, birbirine bitişik ve gergin diz; bir yardımcı ip yumağını tokmağın biraz önünde halatın çevresinde dolaştırsın.
  6. Sona birkaç tur kala sarımları elle at, ipin ucunu son sarımların altından geçirip sıkıca çek ve kes.

Atılış şu kaynaklarla karşılaştırıldı: W. N. Brady, The Kedge-Anchor (telif 1847; 6. baskı 1852), No. 28: To worm and serve a rope, P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), Şekil 126–127, s. 100: Worming, parcelling, serving.

Kökeni ve hikâyesi

Neden gerekti
Sabit donanımı ve sürtünmeye açık halatları ıslaklığa ve aşınmaya karşı korumak.
Ne zaman
Bilinmiyor; kaynaklarda bir tarih geçmiyor. Brady'nin kitabında (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) anlatılır.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Smyth (1867) 'service' sözcüğünü sargı tahtası ya da tokmakla halata sarılan spunyarn için kullanır; 'worm' kolların arasına sarmal ip yatırmak, 'parcel' katranlı bez sarmaktır.

Hikâyesi

Worming, parcelling ve serving, yelkenli gemilerde sabit donanımı korumanın üç aşamasıdır: halatın kolları arası doldurulur, üstü katranlı bezle sarılır, en üste sık bir sargı geçirilir. Brady'nin The Kedge-Anchor'u (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) dolgunun halatı güçlendirdiğini ve yüzeyini bez sarmak için düzgün ve yuvarlak yaptığını, sargının 'serving mallet' denen oluklu tahta tokmakla geçirildiğini anlatır. Admiralty'nin 1915 baskılı elkitabı bütün sabit donanımın ve sürtünmeye açık her halatın sarıldığını yazar ve kuralı kısa bir beyitle verir: dolgu ile bez halatın bükümü yönünde, sargı ise ters yönde gider; aynı beyit Hasluck'un 1907 tarihli derlemesinde de geçer. Brady ise sargının altında çürümüş halatlar gördüğünü, gerekmedikçe donanıma sargı yapılmamasını öğütler.

Kaynak: W. N. Brady, The Kedge-Anchor (telif 1847; 6. baskı 1852), No. 28 ve No. 101, Admiralty, Manual of Seamanship Vol. 1 (1908; 1915 gözden geçirilmiş baskı): Worming. Parcelling. Serving., P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), s. 100 ve tel halat bölümü, W. H. Smyth, The Sailor's Word-Book (1867): Service, Worm, Parcelling.

Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.

Nerede kullanılmaz
Sık sık kurutulması ve gözden geçirilmesi gereken halatta; Brady sargının altında çürüyen halatlar gördüğünü, gerekmedikçe donanıma sargı yapılmamasını yazar.
Zaafı
Su sargının altına girerse halat görünmeden çürüyebilir; Brady bu yüzden baştaki çarmıkta çıkarılıp halatın kurutulabildiği bir hasırı (sword mat) yeğler.

Benzer ve alternatif bağlar

Kaynak ve doğrulama

  • Kimlik kartı Wikipedia ve Wikidata verisiyle kendi cümlelerimizle yazıldı; atılış henüz iki kaynakla doğrulanmadı.