Sword mat EN

Süs

Sword mat

Açıklayıcı karşılık: kılıç denen tahtayla sıkıştırılarak dokunan halat hasırı

Gerili ince kollar arasından geçirilen atkının kılıç denen yassı tahtayla sıkıştırılmasıyla dokunan sağlam halat hasırı; çarmıkları sürtünmeden korur, filika bağı ve sapan gibi parçalar yapmaya yarar.

Orta ABoK 2964 Denizcilik ve yelkenSüs ve makrome

Bu bağın animasyonu ve deneme alanı henüz hazır değil. Şimdilik hazır olanlar: Düğüm (Overhand knot), Kropi bağı (Figure-eight knot), Çift düğüm (Double overhand knot), Stevedore knot, Ashley's stopper knot, Heaving line knot, Monkey's fist, Slip knot, Sancak bağı (Sheet bend), Çifte sancak bağı (Double sheet bend), Yoma bağı (Carrick bend), Balıkçı bağı (Fisherman's knot), Çift balıkçı düğümü (Double fisherman's knot), Perlon düğümü (Water knot), Açık sekizli (Flemish bend (figure-eight bend)), Offset overhand bend, Zeppelin bağı (Zeppelin bend), Hunter's bend, Butterfly bend, Beden bağı (Blood knot (barrel knot)), Albright special, Nail knot, Harness bend, Heaving line bend, Racking bend, Reever knot, Simple Simon over, Beer knot, Adjustable bend, İzbarço bağı (Bowline), Çift dolamalı izbarço (Double bowline), Water bowline, Doblin izbarço bağı (Bowline on a bight), Spanish bowline, Yosemite bowline, Cowboy bowline, Sugalı izbarço (Running bowline), Eskimo bowline, Kapalı sekizli düğümü (Figure-eight loop), Directional figure eight, Çift kulak sekizli düğümü (Double figure-eight loop), Figure-of-nine loop, Kelebek (Alpine butterfly loop), Kör düğüm (Overhand loop), Angler's loop (perfection loop), Dropper loop, Farmer's loop, Artillery loop (manharness knot), Fireman's chair knot, Honda knot, Zeppelin loop, Bimini twist, Kazık bağı (Clove hitch), Foralı kazık bağı (Slipped clove hitch), İnek kazığı (Cow hitch (lark's head)), Mezevolta (Half hitch), Two half-hitches, Anele bağı (Round turn and two half-hitches), Demir bağı (Anchor bend (fisherman's bend)), Dülger bağı (Timber hitch), Voltalı dülger bağı (Killick hitch), Çifte kazık bağı (Rolling hitch), Magnus hitch, Gerdirme bağı (Taut-line hitch), Buntline hitch, Koç boynuzuna volta (Cleat hitch), Hızlı düğüm (Highwayman's hitch), Tumble hitch, Mooring hitch, Halter hitch, Iskarmoz bağı (Pile hitch), Constrictor knot, Strangle knot, Trucker's hitch, Siberian hitch, Kavela bağı (Marlinespike hitch), Pipe hitch, Düğümsüz (Tensionless hitch), Yarımkazık düğümü (Munter hitch), Cat's paw, Ground-line hitch, Becket hitch, Kandilisa bağı (Halyard bend), Lobster buoy hitch, Barrel hitch, Bale sling hitch, Swing hitch, Prusik düğümü (Prusik knot), Klemheist (Klemheist knot), Bachman düğümü (Bachmann knot), Autoblock (French prusik), Blake's hitch, Distel hitch, Adjustable grip hitch, Camadan bağı (Reef knot (square knot)), Granny knot, Thief knot, Miller's knot, Packer's knot, Boa knot, Transom knot, Çürük bağı (Sheepshank), Chain sinnet, Square lashing, Diagonal lashing, Shear lashing, Gizli piyan bağı (Common whipping), Sailmaker's whipping, Improved clinch knot, Palomar knot, Uni knot, Trilene knot, Arbor knot, Turle knot, Turk's head knot, Carrick mat, Wall and crown knot, Filador cevizi (Matthew Walker knot), Diamond knot, Chinese button knot, Celtic button knot, Pan Chang knot, Good luck knot, True lover's knot, Friendship knot.

Nasıl atılır

  1. İki demir çubuğu ya da iki ince çubuğu hasırın boyu kadar arayla, yatay ve gergin olarak yerleştir.
  2. Boyuna kollar olacak spunyarn'ı ya da ince örgüyü iki çubuk arasında gidip gelerek, kollar yan yana gelecek biçimde hasırın genişliği kadar sar ve uçlarını çubuğa bağla.
  3. Kolları birer atlayarak iki takıma ayır; bir takımı kaldırıp ötekini indirerek aralarında bir ağız aç ve kılıcı bu ağza sok.
  4. Atkı ipini ağızdan geçir; iki ucunu karşılıklı yönlerde geçirip ger ve kılıçla başa doğru sıkıca vur.
  5. Takımların yerini değiştir, böylece alttaki kollar üste çıksın; kılıcı yeni ağza sok, atkıyı yine geçirip vur ve sıra sıra ilerle.
  6. Kılıca yer kalmayınca son sıraları bir şişle sıkıştır; hasır yeterli boya gelince atkıyı bağlayıp bitir.

Atılış şu kaynaklarla karşılaştırıldı: W. N. Brady, The Kedge-Anchor (telif 1847; 6. baskı 1852), No. 49: To weave a sword mat, Admiralty, Manual of Seamanship Vol. 1 (1908; 1915 gözden geçirilmiş baskı), s. 113: Sword Matting, P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), mat bölümü.

Kökeni ve hikâyesi

Neden gerekti
Çarmıkları ve gerdirme iplerini sürtünmeden korumak; filika bağları, sapanlar ve göğüs halatları gibi sağlam, yassı parçalar yapmak.
Ne zaman
Bilinmiyor; kaynaklarda bir tarih geçmiyor. Brady'nin kitabında (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) anlatılır.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Atkıyı sıkıştırmak için kullanılan, kılıca benzeyen yassı tahtadan (Smyth, Hasluck).

Hikâyesi

Sword mat, gemide gerili ipler arasına bir atkı geçirilip kılıç biçimli yassı bir tahtayla sıkıştırılarak dokunan halat hasırıdır. Smyth 1867 tarihli sözlüğünde onu, alt çarmıkların gerdirme iplerini ve filika bağlarını korumak için yapılan, atkıyı yerine iten kılıca benzer bir tahtayla işlenen hasır diye tanımlar. Brady'nin The Kedge-Anchor'u (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) bu hasırların küçük halattan, çarmık gerdirme makarasının (deadeye) genişliğinde yapıldığını, filika bağlarının, küçük filikaların sapanlarının ve iskandil atan gemicinin yaslandığı göğüs halatlarının da aynı yolla dokunduğunu yazar; Brady'ye göre baştaki çarmığa bağlanan bir hasır, çıkarılıp halatın kurutulmasına izin verdiği için kalıcı sargıdan iyidir. Hasluck'un 1907 tarihli derlemesi işin dokuma olduğunu ama tezgâhsız yapıldığını vurgular.

Kaynak: Admiralty, Manual of Seamanship Vol. 1 (1908; 1915 gözden geçirilmiş baskı), s. 113: Sword Matting, W. H. Smyth, The Sailor's Word-Book (1867): Sword-mat, W. N. Brady, The Kedge-Anchor (telif 1847; 6. baskı 1852), No. 49, No. 101 ve donanım bölümleri, P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), mat bölümü (Şekil 158–159 çevresi).

Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.

Nerede kullanılmaz
Gabya çarmıkları gibi üst donanımda; Brady bu hasırların orada ağır göründüğünü ve yalnız baştaki çarmıklarla patrisalarda işe yaradığını yazar.
Zaafı
Yapımı zahmetlidir: iki çubuk ve kılıç ister, kılıca yer kalmayınca son sıralar şişle tek tek sıkıştırılır (Hasluck).

Benzer ve alternatif bağlar

Kaynak ve doğrulama

  • Kimlik kartı Wikipedia ve Wikidata verisiyle kendi cümlelerimizle yazıldı; atılış henüz iki kaynakla doğrulanmadı.