Açıklayıcı karşılık: kılıç denen tahtayla sıkıştırılarak dokunan halat hasırı
Gerili ince kollar arasından geçirilen atkının kılıç denen yassı tahtayla sıkıştırılmasıyla dokunan sağlam halat hasırı; çarmıkları sürtünmeden korur, filika bağı ve sapan gibi parçalar yapmaya yarar.
İki demir çubuğu ya da iki ince çubuğu hasırın boyu kadar arayla, yatay ve gergin olarak yerleştir.
Boyuna kollar olacak spunyarn'ı ya da ince örgüyü iki çubuk arasında gidip gelerek, kollar yan yana gelecek biçimde hasırın genişliği kadar sar ve uçlarını çubuğa bağla.
Kolları birer atlayarak iki takıma ayır; bir takımı kaldırıp ötekini indirerek aralarında bir ağız aç ve kılıcı bu ağza sok.
Atkı ipini ağızdan geçir; iki ucunu karşılıklı yönlerde geçirip ger ve kılıçla başa doğru sıkıca vur.
Takımların yerini değiştir, böylece alttaki kollar üste çıksın; kılıcı yeni ağza sok, atkıyı yine geçirip vur ve sıra sıra ilerle.
Kılıca yer kalmayınca son sıraları bir şişle sıkıştır; hasır yeterli boya gelince atkıyı bağlayıp bitir.
Çarmıkları ve gerdirme iplerini sürtünmeden korumak; filika bağları, sapanlar ve göğüs halatları gibi sağlam, yassı parçalar yapmak.
Ne zaman
Bilinmiyor; kaynaklarda bir tarih geçmiyor. Brady'nin kitabında (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) anlatılır.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Atkıyı sıkıştırmak için kullanılan, kılıca benzeyen yassı tahtadan (Smyth, Hasluck).
Hikâyesi
Sword mat, gemide gerili ipler arasına bir atkı geçirilip kılıç biçimli yassı bir tahtayla sıkıştırılarak dokunan halat hasırıdır. Smyth 1867 tarihli sözlüğünde onu, alt çarmıkların gerdirme iplerini ve filika bağlarını korumak için yapılan, atkıyı yerine iten kılıca benzer bir tahtayla işlenen hasır diye tanımlar. Brady'nin The Kedge-Anchor'u (telif 1847; incelenen 1852 baskısı) bu hasırların küçük halattan, çarmık gerdirme makarasının (deadeye) genişliğinde yapıldığını, filika bağlarının, küçük filikaların sapanlarının ve iskandil atan gemicinin yaslandığı göğüs halatlarının da aynı yolla dokunduğunu yazar; Brady'ye göre baştaki çarmığa bağlanan bir hasır, çıkarılıp halatın kurutulmasına izin verdiği için kalıcı sargıdan iyidir. Hasluck'un 1907 tarihli derlemesi işin dokuma olduğunu ama tezgâhsız yapıldığını vurgular.