Prusik düğümü (Prusik knot) EN
Prusik düğümü (Prusik knot), atılmış ve sıkılmış hali

Sürtünme

Prusik düğümü (Prusik knot)

İnce bir halka ipi ana halata sararak yüksüzken kayan, yük binince kilitlenen bir tutamak yapar.

Orta ABoK numarası yok TırmanışArama kurtarmaArboristlik

Can güvenliği: Bu bağ tırmanış, kurtarma ya da ağaç işlerinde kullanılır. Bu uygulama uygulamalı eğitimin yerini tutmaz; can güvenliği gerektiren işlerde eğitmen gözetiminde çalış.

Nasıl atılır

  1. Halka tek iplik olarak izlenir: iki kolu da aşağıda karabinaya iner (halkayı kapatan çift balıkçı düğümü uzakta). Bir kolu ana ipe getir ve ana ipin ÜSTÜNDEN (önünden) geçir.
  2. Halkayı ana ipin çevresine yukarı doğru sar: ARKASINDAN (ALTINDAN), ÖNÜNDEN (ÜSTÜNDEN)… Üst yarıda üç tur olur.
  3. Halkayı sarımların yanından aşağı indir: bu köprü, kolun ÜSTÜNDEN geçer.
  4. Alt yarıda üç tur daha sar, yukarı doğru: ARKASINDAN, ÖNÜNDEN… Alt sarımlar üsttekilerin aynasıdır; kollar ortada kalır.
  5. Öbür kolu köprünün ALTINDAN çıkarıp karabinaya indir: iki kol köprünün altından yan yana çıkar.
  6. Sarımları yan yana düzeltip sık. Yükte tutmalı, yük kalkınca elle kaydırılabilmeli; karabinayı çift balıkçı düğümüne takma.

Atılış şu kaynaklarla karşılaştırıldı: Animated Knots: Prusik Knot, Y. Güngör, Dağcılık, İstanbul Üniversitesi AUZEF ders kitabı, s. 111, AFAD, "İpli Kurtarma Hazırlayıcı Eğitimi" (2025), s. 12.

Kökeni ve hikâyesi

Neden gerekti
Sabit ipte yükselmek: yüksüzken kayan, yük binince kilitlenen bir tutamak.
Ne zaman
1931.
Kim buldu
Avusturyalı dağcı Karl Prusik.
Adı nereden gelir
Bulanın adından.

Hikâyesi

Prusik düğümü, adını onu geliştiren Avusturyalı dağcı Karl Prusik'ten alır; 1931'de bir Avusturya dağcılık el kitabında sabit ipte yükselmek için gösterildi. Yapısı Ashley'nin daha önce anlattığı bir kaldırma bağıyla aynıdır, ama Ashley ona ad vermemiş ve kayıp tutan davranışını anlatmamıştı. AUZEF kitabı, uygun çapta ip ve prusik kullanıldığında düğümün kopmadan önce kaymaya başlayarak (7–9,5 kN dolayında) aşırı yükü haber verdiğini yazar.

Kaynak: Wikipedia: Prusik, Animated Knots: Prusik Knot, Y. Güngör, Dağcılık, İstanbul Üniversitesi AUZEF ders kitabı, s. 111.

  • Dağcılar: Prusik düğümü
  • Genel kullanım: Prusik düğümü, Üç sargılı pursik

Öncü ad: dağcılar · AUZEF Dağcılık

Ad kaynakları
Nerede kullanılmaz
Halka ipi ana halata göre çok kalın ya da kaygansa.
Zaafı
Islak ve buzlu halatta tutuşu değişir; sarım sayısı ipe göre ayarlanmalıdır.

Benzer ve alternatif bağlar

Kaynak ve doğrulama

  • Wikipedia: Prusik
  • Wikidata: Q1348740
  • Atılış adımları motorda oynatılıp doğrulama imzası üretildi; iki bağımsız kaynakla karşılaştırma docs/pilot-baglar.md dosyasında.