Cut splice EN

Dikiş ve piyan

Cut splice

Açıklayıcı karşılık: halatın ortasında iki dikişle açılan kasa

İki halatın uçlarını birbirinin bedenine dikerek halatın ortasında, bir bumba ucuna ya da benzeri bir ağaca geçirilecek uzunca ve kalıcı bir kasa açar.

Zor ABoK numarası yok Denizcilik ve yelkenYük ve günlük işler

Bu bağın animasyonu ve deneme alanı henüz hazır değil. Şimdilik hazır olanlar: Düğüm (Overhand knot), Kropi bağı (Figure-eight knot), Çift düğüm (Double overhand knot), Stevedore knot, Ashley's stopper knot, Heaving line knot, Monkey's fist, Slip knot, Sancak bağı (Sheet bend), Çifte sancak bağı (Double sheet bend), Yoma bağı (Carrick bend), Balıkçı bağı (Fisherman's knot), Çift balıkçı düğümü (Double fisherman's knot), Perlon düğümü (Water knot), Açık sekizli (Flemish bend (figure-eight bend)), Offset overhand bend, Zeppelin bağı (Zeppelin bend), Hunter's bend, Butterfly bend, Beden bağı (Blood knot (barrel knot)), Albright special, Nail knot, Harness bend, Heaving line bend, Racking bend, Reever knot, Simple Simon over, Beer knot, Adjustable bend, İzbarço bağı (Bowline), Çift dolamalı izbarço (Double bowline), Water bowline, Doblin izbarço bağı (Bowline on a bight), Spanish bowline, Yosemite bowline, Cowboy bowline, Sugalı izbarço (Running bowline), Eskimo bowline, Kapalı sekizli düğümü (Figure-eight loop), Directional figure eight, Çift kulak sekizli düğümü (Double figure-eight loop), Figure-of-nine loop, Kelebek (Alpine butterfly loop), Kör düğüm (Overhand loop), Angler's loop (perfection loop), Dropper loop, Farmer's loop, Artillery loop (manharness knot), Fireman's chair knot, Honda knot, Zeppelin loop, Bimini twist, Kazık bağı (Clove hitch), Foralı kazık bağı (Slipped clove hitch), İnek kazığı (Cow hitch (lark's head)), Mezevolta (Half hitch), Two half-hitches, Anele bağı (Round turn and two half-hitches), Demir bağı (Anchor bend (fisherman's bend)), Dülger bağı (Timber hitch), Voltalı dülger bağı (Killick hitch), Çifte kazık bağı (Rolling hitch), Magnus hitch, Gerdirme bağı (Taut-line hitch), Buntline hitch, Koç boynuzuna volta (Cleat hitch), Hızlı düğüm (Highwayman's hitch), Tumble hitch, Mooring hitch, Halter hitch, Iskarmoz bağı (Pile hitch), Constrictor knot, Strangle knot, Trucker's hitch, Siberian hitch, Kavela bağı (Marlinespike hitch), Pipe hitch, Düğümsüz (Tensionless hitch), Yarımkazık düğümü (Munter hitch), Cat's paw, Ground-line hitch, Becket hitch, Kandilisa bağı (Halyard bend), Lobster buoy hitch, Barrel hitch, Bale sling hitch, Swing hitch, Prusik düğümü (Prusik knot), Klemheist (Klemheist knot), Bachman düğümü (Bachmann knot), Autoblock (French prusik), Blake's hitch, Distel hitch, Adjustable grip hitch, Camadan bağı (Reef knot (square knot)), Granny knot, Thief knot, Miller's knot, Packer's knot, Boa knot, Transom knot, Çürük bağı (Sheepshank), Chain sinnet, Square lashing, Diagonal lashing, Shear lashing, Gizli piyan bağı (Common whipping), Sailmaker's whipping, Improved clinch knot, Palomar knot, Uni knot, Trilene knot, Arbor knot, Turle knot, Turk's head knot, Carrick mat, Wall and crown knot, Filador cevizi (Matthew Walker knot), Diamond knot, Chinese button knot, Celtic button knot, Pan Chang knot, Good luck knot, True lover's knot, Friendship knot.

Nasıl atılır

  1. Halatı ikiye kes ya da iki halat al; her ucun kollarını kısa dikişe hazırlar gibi açıp ayır.
  2. İki halatı ters yönde yan yana yatır: her halatın açılmış ucu öbürünün bedenine yaslansın, iki uç arasında açmak istediğin kasa boyu kadar aralık kalsın.
  3. Birinci halatın kollarını, kasa dikişindeki gibi ikinci halatın bedenine sok: her kol bedenin bir kolunun ÜSTÜNDEN geçip sonrakinin ALTINDAN girsin.
  4. İkinci halatın kollarını da aynı biçimde birinci halatın bedenine sok; iki dikişin arasında uzunca bir kasa kalır.
  5. İstersen dikişli bölümlerin üstünü ince iple sıkıca sararak kapla.

Atılış şu kaynaklarla karşılaştırıldı: R. H. Dana, The Seaman's Friend (5. baskı, 1847), s. 46: A cut splice (Gutenberg #40958), P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), Fig. 117–118, s. 92–93 (Gutenberg #70874).

Kökeni ve hikâyesi

Neden gerekti
Halatın ortasında bir bumba ucuna geçirilecek kalıcı bir kasa (yaka) açmak; sık ıslanan ince halatlarda tek dikişin gevşemesini önlemek.
Ne zaman
Bilinmiyor; Wikipedia kullanımını Falconer'ın 1780 tarihli denizcilik sözlüğüne dayandırır, Dana 1847'de anlatır.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Wikipedia'ya göre bugünkü İngilizce adı, eski ve kaba bir adın yumuşatılmış biçimidir; İsveççede 'kluven splits' ya da 'korgstropp' denir (Öhrvall).

Hikâyesi

Cut splice, iki halatın ucunu birbirinin bedenine, aralarında boşluk kalacak biçimde dikerek halatın ortasında uzunca bir kasa açar; halat gerilince bu kasa kapanıp düz durur. Wikipedia, Falconer'ın 1780 tarihli denizcilik sözlüğüne dayanarak, sık ıslanan ve tek dikişin gevşeme eğilimi gösterdiği ince halatlarda (örneğin parakete halatında) kullanıldığını yazar; bugünkü adının, eski ve kaba bir adın yumuşatılmış biçimi olduğunu da belirtir. Dana (1847) flok bumbasının ayak halatlarının ve randa bumbasının yan halatlarının (guy) bumba ucuna bu dikişle geçirildiğini yazar; Brady'nin The Kedge-Anchor'ı da onu halatın ortasında bir yaka açmanın yolu olarak anlatır ve flok bumbasının yan halatlarını, direği arkadan tutan halatları (backstay) ve vantları sayar. Öhrvall (1916) İsveççe 'kluven splits' ya da 'korgstropp' adlarını verir ve iki ucun aynı yuvarlak ağaca bağlanacağı yerde her uca ayrı kasa yapmak yerine kullanıldığını yazar; Dana ve Pearl (1921) ip merdivenlerdeki halkaları tutmakta ve bir halatın ortasına çubuk bağlamakta kullanıldığını ekler.

Kaynak: Wikipedia: Rope splicing (Types of splice: Cut splice), R. H. Dana, The Seaman's Friend (5. baskı, 1847), s. 46 ve donanım bölümü (flok ve randa bumbaları) (Gutenberg #40958), W. N. Brady, The Kedge-Anchor (6. baskı, 1852; ilk baskı 1847), No. 25 (Gutenberg #77729), F. Öhrvall, Om knutar (2. baskı, 1916), s. 175 (Project Runeberg), Dana & Pearl, The Use of Ropes and Tackle (1921), Fig. 48 (Gutenberg #56585).

Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.

Nerede kullanılmaz
Sonradan çözülecek geçici bağlantılarda; dikiş kalıcı bir iştir ve bir bağ gibi çabucak çözülmez.
Zaafı
İki ayrı dikiş ister, yapımı uzun sürer; dikişli bölümler halatı kalınlaştırır.

Benzer ve alternatif bağlar

Kaynak ve doğrulama

  • Kimlik kartı Wikipedia ve Wikidata verisiyle kendi cümlelerimizle yazıldı; atılış henüz iki kaynakla doğrulanmadı.