Açıklayıcı karşılık: düz örülmüş yuvarlak halat hasırı (Turk's head'in düz biçimi)
Turk's head örgüsünü bir çubuğun çevresine değil düz olarak örüp yuvarlak bir hasır yapar; ince iple bardak ve sıcak altlığı, kalın halatla paspas ya da güvertede makaranın çarptığı yeri koruyan bir yastık olur.
Gemide makaranın güverteye çarptığı yeri yastıklamak ve sesi azaltmak, halatın bir kenara sürtündüğü yeri korumak; ayrıca bardak altlığı, sıcak altlığı ve paspas yapmak (Knots 3D).
Ne zaman
Bilinmiyor; Knots 3D'nin aktardığına göre Ashley adın ilk basılı geçişini 1808'de Darcy Lever'in The Sheet Anchor kitabında bulur; düz biçim 15. yüzyılda Leonardo da Vinci'nin çizimlerinde görülür.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Turk's head adı, Wikipedia'ya göre düğümün sarığa benzemesinden gelir (sarık örülmez, sarılır); düz biçimine Knots 3D 'Turk's Head in the Flat', gemideki kullanımına 'thump mat' der.
Hikâyesi
Wikipedia'ya göre Turk's head tek bir düğüm değil, kapalı bir halka biçiminde iç içe örülmüş kollardan oluşan bir düğüm ailesidir; çoğunlukla bir silindirin çevresine atılır, ama düz bir hasır biçiminde de örülebilir. Knots 3D'ye göre Ashley adın basılı ilk geçişini Darcy Lever'in 1808 tarihli The Sheet Anchor kitabında bulur, oysa düğüm çok daha eskidir: Leonardo da Vinci'nin 15. yüzyıl çizimlerinde hasır biçiminde Turk's head düğümleri görülür, Roma mozaiklerinde de izlerine rastlanır. Güverteye serilen bu hasıra gemide 'thump mat' denirdi: Knots 3D'nin aktardığına göre Des Pawson, Knot Craft and Rope Mats kitabında böyle bir hasırın, güvertedeki makaranın bağlandığı halkalı cıvataya geçirilmesini anlatır; makaradan geçen halat gevşedikçe makara tahtaya değil hasıra iner, böylece hem gürültü hem güvertenin yıpranması azalır. Pawson bu kullanımı ilk kez Hervey Garrett Smith'in The Marlinspike Sailor kitabında gördüğünü yazar.
Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.
Nerede kullanılmaz
Yük taşıyan bir bağ olarak ve bir çubuğa ya da sapa geçirilecek bir halka gerektiğinde; halka biçimi (Turk's head düğümü) başka bir yolla atılır.
Zaafı
Gevşeklik bütün tur boyunca eşit alınmazsa biçimi bozulur; kol ve kroz sayılarının ortak böleni varsa (ör. 6 kol 4 kroz) tek iple örülemez, ikinci bir ip gerekir.