Mouse (on a stay) EN

Durdurucu · Süs

Mouse (on a stay)

Açıklayıcı karşılık: istralya yakasının kaymasını önleyen örülü kabartma

İstralyanın üstünde, ucundaki kasadan geçirilerek kurulan yakanın kaymasını durduran, ince kollarla örülmüş armut biçimli bir kabartmadır.

Zor ABoK numarası yok Denizcilik ve yelken

Bu bağın animasyonu ve deneme alanı henüz hazır değil. Şimdilik hazır olanlar: Düğüm (Overhand knot), Kropi bağı (Figure-eight knot), Çift düğüm (Double overhand knot), Stevedore knot, Ashley's stopper knot, Heaving line knot, Monkey's fist, Slip knot, Sancak bağı (Sheet bend), Çifte sancak bağı (Double sheet bend), Yoma bağı (Carrick bend), Balıkçı bağı (Fisherman's knot), Çift balıkçı düğümü (Double fisherman's knot), Perlon düğümü (Water knot), Açık sekizli (Flemish bend (figure-eight bend)), Offset overhand bend, Zeppelin bağı (Zeppelin bend), Hunter's bend, Butterfly bend, Beden bağı (Blood knot (barrel knot)), Albright special, Nail knot, Harness bend, Heaving line bend, Racking bend, Reever knot, Simple Simon over, Beer knot, Adjustable bend, İzbarço bağı (Bowline), Çift dolamalı izbarço (Double bowline), Water bowline, Doblin izbarço bağı (Bowline on a bight), Spanish bowline, Yosemite bowline, Cowboy bowline, Sugalı izbarço (Running bowline), Eskimo bowline, Kapalı sekizli düğümü (Figure-eight loop), Directional figure eight, Çift kulak sekizli düğümü (Double figure-eight loop), Figure-of-nine loop, Kelebek (Alpine butterfly loop), Kör düğüm (Overhand loop), Angler's loop (perfection loop), Dropper loop, Farmer's loop, Artillery loop (manharness knot), Fireman's chair knot, Honda knot, Zeppelin loop, Bimini twist, Kazık bağı (Clove hitch), Foralı kazık bağı (Slipped clove hitch), İnek kazığı (Cow hitch (lark's head)), Mezevolta (Half hitch), Two half-hitches, Anele bağı (Round turn and two half-hitches), Demir bağı (Anchor bend (fisherman's bend)), Dülger bağı (Timber hitch), Voltalı dülger bağı (Killick hitch), Çifte kazık bağı (Rolling hitch), Magnus hitch, Gerdirme bağı (Taut-line hitch), Buntline hitch, Koç boynuzuna volta (Cleat hitch), Hızlı düğüm (Highwayman's hitch), Tumble hitch, Mooring hitch, Halter hitch, Iskarmoz bağı (Pile hitch), Constrictor knot, Strangle knot, Trucker's hitch, Siberian hitch, Kavela bağı (Marlinespike hitch), Pipe hitch, Düğümsüz (Tensionless hitch), Yarımkazık düğümü (Munter hitch), Cat's paw, Ground-line hitch, Becket hitch, Kandilisa bağı (Halyard bend), Lobster buoy hitch, Barrel hitch, Bale sling hitch, Swing hitch, Prusik düğümü (Prusik knot), Klemheist (Klemheist knot), Bachman düğümü (Bachmann knot), Autoblock (French prusik), Blake's hitch, Distel hitch, Adjustable grip hitch, Camadan bağı (Reef knot (square knot)), Granny knot, Thief knot, Miller's knot, Packer's knot, Boa knot, Transom knot, Çürük bağı (Sheepshank), Chain sinnet, Square lashing, Diagonal lashing, Shear lashing, Gizli piyan bağı (Common whipping), Sailmaker's whipping, Improved clinch knot, Palomar knot, Uni knot, Trilene knot, Arbor knot, Turle knot, Turk's head knot, Carrick mat, Wall and crown knot, Filador cevizi (Matthew Walker knot), Diamond knot, Chinese button knot, Celtic button knot, Pan Chang knot, Good luck knot, True lover's knot, Friendship knot.

Nasıl atılır

  1. İstralyanın ucuna bir kasa yap; kasayı ve halatı farenin kabartılacağı yere kadar worm, parcel ve serve et (Lever'e göre bu yer istralya boyunun yaklaşık üçte biridir).
  2. Fareyi kabart: halatın çevresine spun yarn sarımlarıyla armut biçimli bir şişkinlik yap ve her sarımı sıkıca gerip sık.
  3. Sarımları yerinde tutmak için sıkıştır: Lever aralarından alttan ve üstten iplik geçirir, Hasluck tokmakla vurarak sıklaştırır.
  4. Farenin ve altındaki kuyruğun üstünü katranlı eski bez şeritle sar (parcel).
  5. Üstünü ince kollarla ör (pointing): kolları ortalarından katlayıp farenin tepesine yatır, ileri geri dokuyarak her sırada çevrelerine bir atkı ipi sar.
  6. Fare kalınlaştıkça kol ekle, en kalın yerini geçince kol sayısını azalt; örgünün uçlarını farenin altında istralyanın serving'iyle ört.
  7. İstralyanın öbür ucunu kasadan geçirip direğin başına geçecek yakayı kur; kasa fareye dayanarak durur.

Atılış şu kaynaklarla karşılaştırıldı: Darcy Lever, The Young Sea Officer's Sheet Anchor (elimizdeki kopya 2. baskı, ithaf 1819), 'A mouse for a stay', Fig. 83 ve baş istralyası (fore-stay) anlatımı (archive.org), P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), Fig. 141 Mainstay (Gutenberg #70874).

Kökeni ve hikâyesi

Neden gerekti
İstralyanın ucundaki kasadan geçirilerek kurulan ve direğin başına geçirilen yakanın kaymasını önlemek.
Ne zaman
Bilinmiyor; Darcy Lever'in kitabında anlatılır (elimizdeki kopya 1819 tarihli ikinci baskı); Luce'un 1868 tarihli üçüncü baskısı istralyalarda artık kullanılmadığını yazar.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Kaynaklar adın kökenini açıklamaz; Smyth aynı sözcüğü kancayı iple kapatmak (to mouse a hook) için de verir.

Hikâyesi

Yelkenli gemilerde baş istralyası gibi kalın istralyaların ucuna bir kasa yapılır, istralyanın öbür ucu bu kasadan geçirilerek direğin başına geçen bir yaka (collar) kurulurdu. Smyth'in 1867 tarihli sözlüğüne göre 'mouse', istralya yakalarının üstünde spun yarn ve bezle yapılan bir topuzdur ve kayan kasanın kaymasını önler. Darcy Lever'in kitabı (elimizdeki kopya 1819 tarihli ikinci baskı) farenin genellikle istralya boyunun üçte biri kadar aşağıda kabartıldığını, ticaret gemilerinde ise sarım yerine yalnız inceltilmiş bezle şekil verildiğini anlatır. Luce'un 1868 tarihli üçüncü baskısı istralyalarda farenin artık hiç kullanılmadığını yazar; Hasluck 1907'de bir ana istralya çiziminde yine gösterir. Kancayı iple kapatma işi olan 'mousing a hook' başka bir şeydir.

Kaynak: W. H. Smyth, The Sailor's Word-Book (1867) (Gutenberg #26000), Darcy Lever, The Young Sea Officer's Sheet Anchor (elimizdeki kopya 2. baskı, ithaf 1819), 'A mouse for a stay', Fig. 83 ve baş istralyası (fore-stay) anlatımı (archive.org), S. B. Luce, Seamanship: compiled from various authorities (ABD Deniz Harp Okulu; 3. baskı, önsöz Mayıs 1868, 1877 basımı), Mouse for a stay, Fig. 158–159 (archive.org), P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), Fig. 141 Mainstay (Gutenberg #70874).

Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.

Nerede kullanılmaz
Bugünkü donanımda; Luce'un 1868 tarihli üçüncü baskısı farenin istralyalarda artık hiç kullanılmadığını yazar.
Zaafı
Yapımı uzun ve ustalık isteyen bir iştir; Lever ayrıca örgü farenin altına uzatılırsa kasanın kollara sürtüp onları aşındırmaması için araya bez konmasını öğütler.

Benzer ve alternatif bağlar

Kaynak ve doğrulama

  • Kimlik kartı Wikipedia ve Wikidata verisiyle kendi cümlelerimizle yazıldı; atılış henüz iki kaynakla doğrulanmadı.