Grommet EN
Grommet, atılmış ve sıkılmış hali

Dikiş ve piyan

Grommet

Açıklayıcı karşılık: tek koldan örülen halat halka

Halattan çözülen tek bir kolu kendi oluklarına üç kez döşeyerek eki göze çarpmayan bir halat halka yapar; makara stropu ve sandık kulpu gibi işlerde kullanılır.

Zor ABoK numarası yok Denizcilik ve yelkenYük ve günlük işler

Bu bağın animasyonu ve deneme alanı henüz hazır değil. Şimdilik hazır olanlar: Düğüm (Overhand knot), Kropi bağı (Figure-eight knot), Çift düğüm (Double overhand knot), Stevedore knot, Ashley's stopper knot, Heaving line knot, Monkey's fist, Slip knot, Sancak bağı (Sheet bend), Çifte sancak bağı (Double sheet bend), Yoma bağı (Carrick bend), Balıkçı bağı (Fisherman's knot), Çift balıkçı düğümü (Double fisherman's knot), Perlon düğümü (Water knot), Açık sekizli (Flemish bend (figure-eight bend)), Offset overhand bend, Zeppelin bağı (Zeppelin bend), Hunter's bend, Butterfly bend, Beden bağı (Blood knot (barrel knot)), Albright special, Nail knot, Harness bend, Heaving line bend, Racking bend, Reever knot, Simple Simon over, Beer knot, Adjustable bend, İzbarço bağı (Bowline), Çift dolamalı izbarço (Double bowline), Water bowline, Doblin izbarço bağı (Bowline on a bight), Spanish bowline, Yosemite bowline, Cowboy bowline, Sugalı izbarço (Running bowline), Eskimo bowline, Kapalı sekizli düğümü (Figure-eight loop), Directional figure eight, Çift kulak sekizli düğümü (Double figure-eight loop), Figure-of-nine loop, Kelebek (Alpine butterfly loop), Kör düğüm (Overhand loop), Angler's loop (perfection loop), Dropper loop, Farmer's loop, Artillery loop (manharness knot), Fireman's chair knot, Honda knot, Zeppelin loop, Bimini twist, Kazık bağı (Clove hitch), Foralı kazık bağı (Slipped clove hitch), İnek kazığı (Cow hitch (lark's head)), Mezevolta (Half hitch), Two half-hitches, Anele bağı (Round turn and two half-hitches), Demir bağı (Anchor bend (fisherman's bend)), Dülger bağı (Timber hitch), Voltalı dülger bağı (Killick hitch), Çifte kazık bağı (Rolling hitch), Magnus hitch, Gerdirme bağı (Taut-line hitch), Buntline hitch, Koç boynuzuna volta (Cleat hitch), Hızlı düğüm (Highwayman's hitch), Tumble hitch, Mooring hitch, Halter hitch, Iskarmoz bağı (Pile hitch), Constrictor knot, Strangle knot, Trucker's hitch, Siberian hitch, Kavela bağı (Marlinespike hitch), Pipe hitch, Düğümsüz (Tensionless hitch), Yarımkazık düğümü (Munter hitch), Cat's paw, Ground-line hitch, Becket hitch, Kandilisa bağı (Halyard bend), Lobster buoy hitch, Barrel hitch, Bale sling hitch, Swing hitch, Prusik düğümü (Prusik knot), Klemheist (Klemheist knot), Bachman düğümü (Bachmann knot), Autoblock (French prusik), Blake's hitch, Distel hitch, Adjustable grip hitch, Camadan bağı (Reef knot (square knot)), Granny knot, Thief knot, Miller's knot, Packer's knot, Boa knot, Transom knot, Çürük bağı (Sheepshank), Chain sinnet, Square lashing, Diagonal lashing, Shear lashing, Gizli piyan bağı (Common whipping), Sailmaker's whipping, Improved clinch knot, Palomar knot, Uni knot, Trilene knot, Arbor knot, Turle knot, Turk's head knot, Carrick mat, Wall and crown knot, Filador cevizi (Matthew Walker knot), Diamond knot, Chinese button knot, Celtic button knot, Pan Chang knot, Good luck knot, True lover's knot, Friendship knot.

Nasıl atılır

  1. Bir halattan tek bir kolu, bükümlerini bozmadan dikkatle çözüp ayır; kol, yapacağın halkanın çevresinin birkaç katı uzunlukta olsun (kaynaklar üç ile beş kat arası verir).
  2. Kolu istediğin boyda bir halka olacak biçimde bir ucunu öbürünün üstüne çaprazla; bükümler birbirine otursun.
  3. Uzun ucu halkadaki büküm oluklarını izleyerek halkanın çevresinde dolaştır; bir tur sonunda halka iki kollu olur.
  4. Ucu oluklarda dolaştırmayı sürdür; boşluklar dolup halka üç kollu olunca iki uç aynı olukta karşılaşır.
  5. İki uçla bir basit düğüm at; düğümü halkayı bükmeyecek kadar sık.
  6. Uçların liflerini bölüp uzun dikişteki gibi yanındaki kolların altından sok ve artanı kes.

Atılış şu kaynaklarla karşılaştırıldı: R. H. Dana, The Seaman's Friend (5. baskı, 1847), s. 46: A grommet (Gutenberg #40958), P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), Fig. 120–121 ve 123, s. 94–97 (Gutenberg #70874), A. H. Verrill, Knots, Splices and Rope Work (1917), Fig. 84–86 (Gutenberg #13510).

Kökeni ve hikâyesi

Neden gerekti
Makara stropu, sandık kulpu ya da oyun halkası gibi işler için eki göze çarpmayan, sağlam bir halat halka yapmak.
Ne zaman
Bilinmiyor; en geç 1847'de Dana'nın kitabında anlatılır.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
İsveççede 'lagd stropp' (döşenmiş strop), 'krans' ya da 'blockstropp' denir (Öhrvall).

Hikâyesi

Grommet, bir halattan çözülen tek bir kolun kendi büküm oluklarına üç kez döşenmesiyle yapılan, eki göze çarpmayan bir halat halkadır. Dana'nın sözlüğü (1847) onu tek bir kolu halka biçiminde döşeyerek yapılan halka diye tanımlar ve aynı kitapta yapılışını da anlatır; Brady'nin The Kedge-Anchor'ı da yapılışını verir. Dana'nın donanım bölümünde gizin (gaff) üstündeki makaralar grommet stroplarla bağlanır. Hasluck (1907) makara stropları ve sandık kulpları için kullanıldığını, görünüşü güzelleşsin diye çoğu kez üstünün sarıldığını yazar; Verrill (1917) gemide ve karada sandık kulpu, halka atma oyununun halkaları ve halatı uzatmak gibi pek çok işe yaradığını söyler. Öhrvall (1916) İsveççe 'lagd stropp', 'krans' ya da 'blockstropp' adlarını verir.

Kaynak: R. H. Dana, The Seaman's Friend (5. baskı, 1847), s. 46 ve sözlük: Grommet (Gutenberg #40958), W. N. Brady, The Kedge-Anchor (6. baskı, 1852; ilk baskı 1847), No. 47 (Gutenberg #77729), P. N. Hasluck (ed.), Knotting and Splicing Ropes and Cordage (1907), Fig. 120–123, s. 94–97 (Gutenberg #70874), A. H. Verrill, Knots, Splices and Rope Work (1917), Fig. 84–86 (Gutenberg #13510), F. Öhrvall, Om knutar (2. baskı, 1916), s. 174: Lagd stropp (Project Runeberg).

Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.

Nerede kullanılmaz
Kolları bükümünü tutmayan halatlarda; Hasluck pamuk halattan çıkan kolla halka yapmanın çok zor olduğunu yazar.
Zaafı
Kol dolaştırılırken bükümü sıkı tutulmazsa halka sıkı ve düzgün olmaz; uçlardaki düğüm fazla sıkılırsa halka bükülür.

Benzer ve alternatif bağlar

Kaynak ve doğrulama

  • Kimlik kartı Wikipedia ve Wikidata verisiyle kendi cümlelerimizle yazıldı; atılış henüz iki kaynakla doğrulanmadı.