Açıklayıcı karşılık: sırığa geçirilen sargılı çapraz göz
Halatın ortasında iki kolu çaprazlanıp çaprazdan sargıyla bağlanmış bir göz kurar; göz bir sırığın ucuna geçirilerek halatı oraya tutturur (eski yelkenlilerde dolphin striker'ın arka halatlarında olduğu gibi).
Bir halatı ortasından bir sırığın ucuna geçirip orada tutturmak; örneğin dolphin striker'ın arka halatlarında.
Ne zaman
Bilinmiyor; terim en geç 1847'de Dana'nın denizci sözlüğünde (5. baskı) geçer.
Kim buldu
Bilinmiyor.
Adı nereden gelir
Bilinmiyor; kaynaklar adın nereden geldiğini açıklamaz.
Hikâyesi
Cuckold's neck, 19. yüzyıl denizcilik kitaplarında iki ayrı anlamda geçen eski bir gemici terimidir. Dana'nın The Seaman's Friend kitabının sözlüğü (incelenen 1847 baskısı) onu bir halatın bir sırığa tutturulduğu, halatın iki kolunun çaprazlanıp birbirine sargıyla bağlandığı bir bağ diye tanımlar. Luce'un ABD Deniz Harp Okulu için derlediği Seamanship (1866) aynı yapıya 'half crown' adını da verir: yuvarlak sargıyla (round seizing) yapılır ve bir sırığa geçirilecek halatlarda, örneğin dolphin striker'ın (cıvadranın altına inen kısa dikmenin) çevresinden dolanan arka halatlarda kullanılır; aynı kitapta gafın yan halatları ve bumba kaldırılırken palanganın kancasının takıldığı ara halat da bu gözle donatılır. Ashley (1944) iki adı ayırır: 'half a crown' arka halatların ortasında dolphin striker'ın ucunu saran biçimdir, cuckold's neck ise binici sarımı olmayan ama çapraz sarımları olan sargılı bir gözdür; flok ve velena uzatma halatlarında, çeşitli iki kollu bağlantı halatlarında ve fıçı kancası stroplarında görülür. Öte yandan Luce izbarçoda bedende kurulan küçük kasaya, Verrill de bütün bağların başladığı basit kasaya bu adı verir; Verrill'e göre böyle bir kasanın çaprazına sargı atılınca 'clinch' olur.
Kaynaklı bir Türkçe adı yok; İngilizce adı kullanıyoruz.
Nerede kullanılmaz
Çabuk atılıp çözülecek bir bağ gereken yerde; sargı ince iple uzun uğraşla atılır ve donanım kurulurken yapılan bir iştir.
Zaafı
İki kolu bir arada tutan yalnız çaprazdaki sargıdır; sargı gevşerse göz açılır. Adın kaynaklarda basit kasa anlamında da kullanılması karışıklığa yol açabilir.